Page 125 - Munaidi jinau jane saqtau ushin jabdiktar

қажет ететін машиналарда қолданылады (мысалы, гидравликалық престерде).
Қолдану теріс және жоғары (60 С дейін) температуралармен шектеледі.
Минералды майлардың әртүрлі сорттарының қоспалары бір-бірімен,
керосинмен, глицеринмен және т.б. жоғары дәлдіктегі гидрожүйелерде,
сондай-ақ төмен температура жағдайында жұмыс істейтін гидрожүйелерде
қолданылады. Силикондар, хлор және фтор - көміртекті қосылыстар,
полифенол эфирлері және т.б. негізіндегі синтетикалық сұйықтықтар
жанбайтын, химиялық элементтердің әсеріне төзімді, температураның кең
диапазонында тұтқырлық сипаттамаларының тұрақтылығына ие. Соңғы
уақытта синтетикалық сұйықтықтардың қымбаттығына қарамастан, олар
жалпы мақсаттағы машиналардың гидравликалық жетектерінде көбірек
қолданылады.
Жұмыс сұйықтықтарын таңдау және пайдалану. Машинаның
гидрожүйесі үшін жұмыс сұйықтықтарын таңдау анықталады:
- жұмыс температурасының диапазоны;
- гидрожүйедегі қысым;
- атқарушы механизмдердің қозғалыс жылдамдықтарымен;
- конструкциялық материалдармен және тығыздағыш материалдармен;
- машинаның жұмыс істеу ерекшеліктерімен (ашық ауада немесе үй-
жайда, машинаны сақтау шарттарымен, бітелу мүмкіндіктерімен және т.б.).
Ұсынылған жұмыс температурасының диапазоны жұмыс
сұйықтықтарының тұтқырлық сипаттамаларына сәйкес келеді. Таңдалған
жұмыс сұйықтығының жоғарғы температуралық шегі ағып кетудің рұқсат
етілген жоғарылауымен және көлемдік тиімділіктің төмендеуімен, сондай-ақ
жұмыс сұйықтығының пленкасының беріктігімен анықталады.
Төменгі температура шегі сорғының жұмыс қабілеттілігімен анықталады,

оның жұмыс камераларының толық толтырылуымен немесе сорғымен
сұйықтықтың сору шегімен сипатталады. Машиналарды қыста гаражсыз
сақтаған кезде сұйықтықтардың тұтқырлығы соншалықты жоғары болады.
Сондықтан гидрожүйені іске қосу және жылыту кезінде сорғы біраз уақыт
жұмыс сұйықтығын сорып алмайды. Нәтижесінде сорғының қозғалмалы
бөліктерінің «құрғақ» үйкелісі, кавитация, қарқынды тозу және сорғының
істен шығуы пайда болады. Осылайша, теріс температура жағдайында жұмыс
сұйықтықтарын қолданған кезде гидравликалық жетекті жұмысқа қосу
міндетті түрде жұмыс сұйықтығын жылытудан бұрын болуы керек.
Гидрожүйедегі жұмыс қысымы және жетек жылдамдығы жұмыс
сұйықтығын таңдауды анықтайтын маңызды көрсеткіштер болып табылады.
Сұйықтықтың ағуы қысымның жоғарылауымен жоғарылайды, сондықтан
тұтқырлығы жоғары жұмыс сұйықтығын қолданған дұрыс. Бірақ сонымен
бірге гидравликалық шығындар артып, гидравликалық жетектің тиімділігі
төмендейді. Жұмыс сұйықтығына атқарушы механизмдердің қозғалыс
жылдамдығы ұқсас әсер етеді. Қазіргі уақытта атқарушы механизмнің қысымы
мен жылдамдығына байланысты жұмыс сұйықтықтарын таңдау туралы
ғылыми негізделген ұсыныстар жоқ. Алайда, жоғары қысымда жұмыс

125