Page 72 - Munaidi jinau jane saqtau ushin jabdiktar

3. МҰНАЙ ҚҰБЫРӨТКІЗГІШТЕРІ

3.1 Мұнай және мұнайөнімдерін айдауға арналған құбырлар

Құбірөткізгіштер — бұл ең алдымен суды, мұнайды, мұнай өнімдерін
немесе табиғи газды тасымалдау үшін пайдаланылатын ұзын құбырлар.
Сонымен қатар құбырлар арқылы мұнай — химия өндірісінің әртүрлі сұйық
және газ тәріздес өнімдерді (мысалы, аммиак, этилен және т.б.), судан, мұнай
мен газдан тұратын газ сұйықтықты қоспаларын, қатты бөлшектер мен судан
тұратын қатты сұйықтықты қоспаларды , аэрос қоспаларды-қатты бөлшектер
мен ауаның қоспаларын, атап айтқанда әртүрлі ұнтақтарды тасымалдайды.
Сонымен қатар, арнайы капсула—контейнерлерде (кәсіпорын шегіндегі
пневмопочт деп аталатын) жеке жүктердің құбыр көлігі, сондай-ақ
контейнерлік құбыржол көлігі, яғни сусымалы және қатты жүктерді арнайы
вагонеткаларда (немесе осындай вагонеткалардың тіркемелері), құбырдың
ішінде ауа үрлегіш станция айдайтын ауамен тасымалданатын тасымалдау
бар.
Құбырлар көліктің басқа түрлерінен арзан болған жағдайда немесе темір
жол тасымалының көлемін қысқарту үшін қолданылады. Мұнай кен

орындарынан алынған құбырлар (магистральдық мұнай құбырлары — "МН"
аббревиатурасы) әдетте мұнай өндіру орындарынан мұнай танкерлерге
тиелетін терминалдарға немесе мұнайдан көптеген мұнай өнімдерін өндіретін
мұнай өңдеу зауыттарына әкеледі. Мұнай өңдеу зауыттарының құбыржолдары
кейіннен тұтынушылар арасында бөлу үшін теңіз, өзен немесе темір жол
терминалдарына да жүргізіледі. Газ кен орындарынан алынған құбырлар
(магистральдық газ құбырлары — "МГ" аббревиатурасы) табиғи газды оны
өндіру орындарынан тұтынушыларға немесе әдетте жер асты қоймаларына
дейін тасымалдайды.

20-сурет. Мұнай құбырөткізгіштерінің орналасуының жалпы көрінісі

Көптеген ірі магистральдық құбырлар аз қоныстанған аймақтар, мысалы
тундра, тайга, дала және шөлді жерлер арқылы өтеді және бірнеше жүз немесе
тіпті мың километрге дейін барады. Бұл құбыржолдар, әдетте, жер бетінде

72