Page 141 - Munaidi jinau jane saqtau ushin jabdiktar

- коксты катализаторлардан жағу кезіндегі, авт — да және битум
қондырғыларында ыдырайтын газдармен, шламдармен, саздармен және т. б.
топыраққа төгілуден және ағудан болған шығындар-19;
- сарқынды сулармен болған шығындар (құрамында 75 мг/л мұнай
өнімдері болған кезде биологиялық тазартылғанға дейін) — 1.
Атмосфераның ластану көздері атмосфераға ластаушы заттар
шығарындыларының ұйымдастырылған және ұйымдастырылмаған көздеріне
түгендеу жүргізу арқылы айқындалады.
Атмосфераның ластану дәрежесі зиянды заттар шығарындыларының
мөлшеріне және олардың химиялық құрамына, сондай — ақ көбінесе
шығарындылар көзінің сипаттамасына байланысты-жер деңгейінен жоғары
көздің биіктігі, құбырдың аузынан шыққан газдың жылдамдығы, көлемі мен
температурасы, ұйымдастырылмаған көздің мөлшері, зауыт алаңындағы
көздің орналасуы және т.б. осыған сәйкес атмосфераның ластану көздері
шығарындылардың қуатымен (қуатты, Үлкен, Кіші), шығарындылардың
биіктігімен (төмен, орташа биіктігі және жоғары), шығатын газдардың
температурасымен (қыздырылған, суық) ерекшеленеді.
Сондай-ақ жылжымалы және стационарлық, ұйымдастырылған және
ұйымдастырылмаған, нүктелік және аудандық ластану көздері бар.
Кәсіпорынның табиғат қорғау іс-шараларының объектісі ретіндегі ерекшелігі
шығарындылар көздерінің әртүрлілігі мен шашыраңқылығы болып табылады.
Кәсіпорындардағы атмосфераның ластануының ерекше көздері мұнай мен
мұнай өнімдерін сақтау және тасымалдау кезінде ұйымдастырылмаған
шығарындылар, көмірсутектердің булануы, сондай-ақ құбырлы пештерде,
алау қондырғыларында әртүрлі отындар мен газдарды жағу кезінде бөлінетін
ұйымдастырылған шығарындылар және каталитикалық крекинг

қондырғыларынан шығатын регенерация газдары болып табылады.
Алау қондырғылары шығарындылардың өте маңызды көзі болғанына
қарамастан, олар маңызды экологиялық функцияларды орындайды. Алау
қондырғылары зиянды заттарды аз қауіпті заттарға айналдыруға мүмкіндік
береді.
Кәсіпорындарда алауға төгінділердің көлемі орта есеппен қайта
өңделетін мұнайдың 1% - ын құрайды. Бұл жағдайда массаның 90%. алаудың
жиынтық шығарындыларын көмірсутектер құрайды; массаның 1,6% - ы. -
сутегі; 2,6% масса.- күкіртсутегі; қалғаны - су буы және азот. Күкіртсутектің
басым бөлігі көмірсутек ағындарымен бірге келеді, олардың едәуір бөлігін
құрайды.
Климаттық жағдайларды ескере отырып, шығарындылардың көздері,
олардың қуаты, орналасуы, шығарылатын зиянды заттардың номенклатурасы
туралы ақпарат өндіріс орналасқан аймақтағы экологиялық жүктемені
бағалауға мүмкіндік береді. Қажетті деректер шекті жол берілетін
шығарындылар (ШЖШ) туралы ақпарат жинау нәтижесінде алынуы мүмкін.
Өндіріс профилі, өңдеу схемасы, шығарылатын өнімнің ассортименті, тазарту
жүйелері, технологиялық және қосалқы өндірістердің сипаттамасы, кәсіпорын

141