Page 111 - Munaidi jinau jane saqtau ushin jabdiktar

-резеңке және лак-бояу өнеркәсібіне, басқа да өнеркәсіптік-техникалық
мақсаттарға арналған еріткіштер ретінде қызмет ететін бензиндер және басқа
да жеңіл өнімдер;
- отын ретінде қолданылатын керосиндер;
- жарық беретін керосиндер;
- реактивті қозғалтқыштарға арналған отын;
- әртүрлі мақсаттағы дизельді қозғалтқыштарға арналған отын;
Мұнай өнімдеріне арналған нормативтік құжаттарға енгізілген сапа
көрсеткіштері мен оларды бағалау әдістері отын түрін, оның маркасын МӨЗ
жағдайында да, тұтынушы да тез айқындауға мүмкіндік беруі тиіс. Мұнай
өнімдеріне арналған нормативтік құжаттарда тасымалдау және сақтау
жағдайларында өзгерістерге бейім қасиеттерді анықтау міндетті түрде
көзделуі тиіс.

Мұнай өнімдерін талдаудың жалпы және арнайы әдістері қолданылады.
Жалпы әдістер көптеген тауарлық мұнай өнімдері үшін нормаланатын физика-
химиялық қасиеттерді анықтауға қызмет етеді, мысалы, су, күл, механикалық
қоспалар және т. б. Арнайы әдістер мұнай өнімдерінің белгілі бір тар тобы
үшін ғана нормаланатын көрсеткіштерді анықтайды, мысалы, отын
буларының фракциялық құрамы мен серпімділігі және т. б. Талдаудың осы
немесе басқа әдісі нормативтік құжаттарда белгіленген жағдайларда
жүргізілген кезде ғана сенімді нәтиже береді. Мұнай өнімдерінің сапасына
сенімді кепілдік оны бағалаудың сенімді және дәл әдістері болған кезде ғана
қамтамасыз етілуі мүмкін. Мұнай өнімдерінің сапасын бақылау кезінде
сынақтардың қандай дәлдікпен жүргізілетінін білу маңызды. Дәлдік
көрсеткіштері көп жағдайда метрологиялық аттестаттаудың негізі болып
табылатын зертханааралық сынақтар арқылы алынады. Зертханааралық

сынақтардың оң нәтижелері кезінде дәлдік көрсеткіштері мынадай
тұжырымдарда белгіленеді: бір нәтиже түрінде немесе графиктер, кестелер
және номограммалар түрінде ұсынылуы мүмкін жинақталу және жаңғыртылу.
Кейбір сапа көрсеткіштері жұмыс жағдайында мұнай өнімдерінің
әрекетін тікелей көрсетеді. Алайда, негізінен нормаланған көрсеткіштер тек
жанама, бірақ мұнай өнімдерінің пайдалану қасиеттерінің өте маңызды
сипаттамалары болып табылады. Мұнай өнімдерін талдаудың кейбір әдістерін
қарастырыңыз. МИ 2823-те жазылған тығыздықты өлшеу әдістемесі мұнай
өнімінің сапасы мен массасын статикалық өлшеудің жанама әдісімен және
динамикалық өлшеудің жанама әдісімен (жұмыс істікті ажырату және
тығыздықтың резервтік ағындық түрлендіргіші болмаған кезде) айқындау
кезінде қолданылады. Әдістің мәні ареометрді сыналатын мұнай өніміне
батыру, Ареометр шкаласы бойынша анықтау температурасы кезінде
0
0
көрсеткіштерді алу және Ареометр көрсеткіштерін 15 С, 20 С стандартты
температураға немесе көлемі белгілі температураға қайта есептеу болып
табылады.
Өлшеулерді орындау кезінде мынадай шарттар сақталады:
0
- қоршаған ауаның температурасы, С 20+ / -5;

111